Rekomendacje EULAR

Zachęcamy do zapoznania się z wybranymi rekomendacjami

Diagnostyka i leczenie spondyloartropatii zapalnych

Zaktualizowane rekomendacje ASAS-EULAR (Ramiro S i wsp., *Ann Rheum Dis* 2023) porządkują współczesne postępowanie w spondyloartropatii osiowej — zarówno w postaci radiograficznej (ZZSK), jak i nieradiograficznej — obejmując 5 niezmienionych zasad nadrzędnych oraz 15 szczegółowych zaleceń. Najważniejsze zmiany to przyjęcie wskaźnika ASDAS jako preferowanego narzędzia oceny aktywności choroby (wysoka aktywność przy ASDAS ≥ 2,1) w miejsce BASDAI oraz włączenie inhibitorów JAK jako opcji dla chorych z niewystarczającą odpowiedzią na leki biologiczne; NLPZ pozostają leczeniem pierwszego wyboru, a terapia biologiczna (inhibitory TNF lub IL-17) jest wskazana przy utrzymującej się wysokiej aktywności i obiektywnych cechach zapalenia (podwyższone CRP, zmiany w MRI stawów krzyżowo-biodrowych lub zapalenie radiograficzne) po niepowodzeniu co najmniej dwóch NLPZ. Nowe zalecenia podkreślają wybór leku z uwzględnieniem manifestacji pozastawowych (przeciwciała anty-TNF przy zapaleniu błony naczyniowej oka i NChZJ, inhibitory IL-17 przy łuszczycy) oraz weryfikację rozpoznania i chorób współistniejących w razie braku odpowiedzi, a u chorych w trwałej remisji dopuszczają redukcję dawki (nie zaś nagłe odstawienie) leku biologicznego.

Przejdź na stronę

The Assessment of SpondyloArthritis International Society (ASAS) Consensus-Based Expert Definition of Difficult-to-Manage, including Treatment-Refractory, Axial Spondyloarthritis

Konsensusowa definicja ekspercka ASAS (*Ann Rheum Dis* 2025) po raz pierwszy w sposób ujednolicony porządkuje pojęcie spondyloartropatii osiowej (axSpA) trudnej do prowadzenia (difficult-to-manage, D2M) oraz jej węższego podzbioru — postaci opornej na leczenie (treatment-refractory, TR). Zgodnie z dokumentem, o postaci D2M mówimy przy współistnieniu trzech elementów: niepowodzenia co najmniej dwóch leków biologicznych lub celowanych syntetycznych (b/tsDMARD) o różnych mechanizmach działania, niedostatecznej kontroli objawów oraz sytuacji klinicznej uznanej za problematyczną przez lekarza lub pacjenta — przy potwierdzonym przez reumatologa rozpoznaniu axSpA. Postać oporną na leczenie (TR) rozpoznaje się natomiast wtedy, gdy mimo terapii utrzymują się obiektywne cechy aktywnego zapalenia, a inne przyczyny dolegliwości zostały wykluczone. Celem definicji jest ujednolicenie terminologii, precyzyjna identyfikacja chorych niereagujących na standardowe leczenie oraz ukierunkowanie dalszych badań nad mechanizmami oporności i terapiami interwencyjnymi — co ma bezpośrednie przełożenie na codzienną praktykę reumatologiczną.

Przejdź na stronę